Museum de Fundatie is opgericht door kunstliefhebber Dirk Hannema. Wie was hij en hoe ontstond Museum de Fundatie?
een jonge directeur
Dirk Hannema werd in 1921 directeur van Museum Boymans in Rotterdam. Hij was toen pas 26 jaar oud. Onder zijn leiding groeide het museum uit tot een belangrijk museum, vooral na de opening van het nieuwe gebouw in 1935.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte Hannema omstreden. Hij werkte mee met de nieuwe machthebbers, omdat hij dacht dat hij zo het museum en de Nederlandse kunst het beste kon beschermen. Ook kocht hij voor Museum Boymans het schilderij De Emmaüsgangers. Hij dacht dat het een schilderij van Vermeer was. Na de oorlog bleek dat het werk een vervalsing was van Han van Meegeren. Door deze gebeurtenissen kon Hannema na de oorlog niet terugkeren als directeur van Museum Boymans.
een eigen museum
Daarna richtte Hannema zich helemaal op zijn eigen kunstverzameling. Die verzameling bouwde hij al sinds zijn jeugd op. In 1958 bracht Dirk Hannema zijn collectie naar Kasteel het Nijenhuis. Hij ging daar ook wonen. Hannema huurde het kasteel voor een symbolisch bedrag. De Provincie Overijssel liet het kasteel grondig restaureren. In 1968 kocht de provincie het kasteel.
Hannema stelde zijn kunstcollectie open voor bezoekers die om een rondleiding vroegen. Tot op hoge leeftijd leidde hij zelf bezoekers rond door het kasteel en langs zijn kunstwerken. In 1964 schonk Hannema zijn collectie aan de Hannema-de Stuers Fundatie. Dirk Hannema overleed in 1984.
de Vermeers van Hannema
In 1937 kocht Museum Boymans het schilderij De Emmaüsgangers. Hannema was toen directeur van het museum. Het schilderij kostte 520.000 gulden. Dat was in die tijd een enorm bedrag. Hannema en veel andere kunstkenners dachten dat het schilderij van Johannes Vermeer was. Maar in 1945 bleek dat niet te kloppen. Het schilderij was gemaakt door meestervervalser Han van Meegeren.
Hannema bleef toch geloven dat De Emmaüsgangers echt van Vermeer was. Hij was nauwelijks geïnteresseerd in het bewijs dat het om een vervalsing ging. Tot aan zijn dood hield hij vol dat het schilderij echt was. Later ging Hannema nog meer schilderijen aan Vermeer toeschrijven. Hij dacht namelijk dat Vermeer veel meer schilderijen had gemaakt dan de ongeveer veertig werken die nu bekend zijn.
In de Fundatie Collectie bevinden zich zeven schilderijen waarvan Hannema zeker dacht dat ze van Vermeer waren. Dit zijn geen vervalsingen zoals De Emmaüsgangers. Het zijn echte schilderijen uit de 17e en 18e eeuw, maar ze zijn niet door Vermeer gemaakt. Voor een aantal werken weten we inmiddels wie de echte maker is. Voor andere schilderijen is nog verder onderzoek nodig. Dan kan duidelijk worden door wie ze wel zijn geschilderd.
